İdare Hukuku
Türkiye'de kamu idaresi karşısında haklarınızı güvence altına alın. Deneyimli avukatlar, idari ve kamusal ihale konularında kapsamlı hukuki destek sunar.
Genel bakış
İdare Hukuku; idarenin kuruluşu ve işleyişine uygulanan kamu hukuk kurallarının bütününü oluşturan bir hukuk dalıdır. Kamu hukukunun bir alt dalı olması sebebiyle özel hukuk kurallarından farklı birtakım kurallardan oluşmaktadır. Bu sebeple idari yargı adli yargıdan farklı olarak özel bir yargı düzenidir.
İdare hukuku başlıca; idarenin maliye, ekonomi, ulaştırma, sağlık, imar, orman, bayındırlık, çevre trafik, güvenlik, gümrük, kamu ihaleleri vb. alanlarda yürüttüğü faaliyetlerinden doğan uyuşmazlıklara uygulanmaktadır. Hukuk devleti ilkesinin gereği olarak idare, tüm eylemlerinde ve tesis ettiği idari işlemlerde kanun ve ilgili mevzuata bağlı kalmak ve hukukun genel ilkelerine uygun hareket etmekle yükümlüdür. Ancak bu ilke ve yükümlülüğe rağmen uygulamada vatandaşın mağduriyetine neden olan hukuka aykırı idari eylem ve işlemler sıklıkla meydana gelebilmektedir. İdarenin gücü ve telafisi mümkün olmayan zararlara sebebiyet verebilecek işlemleri göz önüne alındığında idare karşısında vatandaşın korunması büyük önem arz etmektedir. Bu koruma, kimi zaman idari işlem ve eylemler meydana gelmeden önleme amaçlı; kimi zaman ise, ortaya çıkan uyuşmazlık ve mağduriyetleri çözümlemeye ve müvekkil nezdinde telafisini sağlamaya yönelik olmaktadır.
Bununla birlikte idare hukuku ile yakından ilişkili bir hukuk dalı da kamu ihale hukukudur. Kamu ihale hukuku, kamu hukukuna tabi olan, kamunun denetimi altında bulunan, kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak usul ve esasları düzenleyen kamu hukuku dalıdır. Bu hukuk dalı içerisinde mevcut kanunlarla söz konusu ihalelerde keyfi uygulamalara yol açmamak amacıyla sıkı kurallar oluşturulmuştur.
Kamu ihale mevzuatı uyarınca kabul edilen tüm kamu kurum ve kuruluşlarının mal alımları, hizmet alımları ve yapım işleri ile ilgili konular kamu ihale hukukun kapsamını oluşturmaktadır. Bu ilişkiler kapsamında tarafların birbirine uygun iradeleri ile sözleşme süreci başlamakta, bu süreç de kamu ihale sözleşmeleri olarak ayrı bir başlık altında incelenmektedir. Bu sözleşmelerin taraflarından biri kamu olmasına rağmen kimi zaman bu sözleşmeler özel hukuk kapsamında kalmakta ve özel hukuk kurallarına tabi olmaktadır. Ancak eğer devlet, kamu gücünü kullanarak bu ilişkinin bir tarafı oluyorsa ortada kamu hukukunu ilgilendiren bir durum mevcut olmaktadır.
En kısa tanımıyla dahi görüleceği üzere, kamu ihale hukuku oldukça uzmanlık gerektiren bir alandır. İhalenin ilanı, teklif dosyalarının hazırlanması, dokümanların kontrolü ve bu süreçlerde yaşanacak ihtilaflar başta olmak üzere sebebiyle gerekli başvuruların hazırlanması ve davaların açılması profesyonel danışmanlığı gerektiren teknik konulardır.
Kamu ihale hukuku aynı zamanda değişen teknoloji ve ihtiyaçlar çerçevesinde sürekli bir değişim göstermekte ve ilgili mevzuat da bu doğrultuda evrim göstermektedir. Dolayısıyla hem mevzuatın hem de içtihatların sürekli olarak takip edilmesi büyük önem arz etmektedir.
Bizler de Miran Legal olarak müvekkillerimize idare hukuku ve kamu ihale hukuku alanlarında aşağıda belirttiğimiz hizmetleri vermekteyiz;
- İdari mercilerce verilen yaptırım kararlarına karşı müvekkillerin idare ve vergi mahkemelerinde temsil edilmesi,
- Danıştay nezdinde açılacak tam yargı ve idari işlemin iptali davalarının yürütülmesi,
- İmar ve iskân işlemlerine yönelik mahalli idarelerce alınan kararlara karşı itirazların yapılması ve uyuşmazlıklardan doğan davaların yürütülmesi,
- Kamu ihalelerine hukuki anlamda hazırlanılması,
- İhale sürecinde ortaya çıkan anlaşmazlıkların çözümü,
- Yüklenilen işin yapımı sırasında idare ile yaşanan anlaşmazlıkların çözümü,
- Kamu ihale sözleşmelerinin hazırlanması.
Sıkça Sorulan Sorular
Kamu ihalesinde ihale komisyonu kararına karşı şikâyet ve itirazen şikâyet süreleri ne kadar?
Kamu ihalesinde önce ihaleyi yapan idareye, aykırılığın farkına varıldığı veya varılması gereken tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde ve sözleşme imzalanmadan şikâyet başvurusu yapılır; ivedilik veya savunma-güvenlik gerekçesiyle pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde süre beş gündür. İdarenin kararının bildiriminden, karar on gün içinde verilmezse bu sürenin bitiminden itibaren on gün içinde Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyette bulunulur. İlan ve doküman şikâyetleri en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yollar dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu olduğundan, süre kaçırılırsa ihale işlemi yargıda etkili biçimde tartışılamaz.
İdari işleme karşı dava açma süresi tebliğden mi yoksa öğrenmeden mi başlar?
Kural olarak yazılı bildirimden başlar: idare mahkemelerinde dava açma süresi, özel kanunda farklı süre yoksa altmış gündür ve işlemin yazılı bildiriminin yapıldığı tarihi izleyen gün işlemeye başlar. Yazılı bildirim yapılmamışsa Danıştay, sürenin ilgilinin işlemi tüm unsurlarıyla öğrendiği tarihten başladığını kabul eder; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde ise süre ilan tarihini izleyen gün başlar. Dava açmadan önce idareye başvurmak işleyen süreyi durdurur; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre kaldığı yerden devam eder. Öğrenme tarihi ispat tartışmasına açık olduğundan en erken tarih esas alınmalıdır.
İdare mahkemesinden yürütmenin durdurulması kararı almak için hangi şartlar birlikte aranır?
Yürütmenin durdurulması için idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir; dava açmak işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Mahkeme kural olarak idarenin savunmasını aldıktan sonra karar verir; uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerde savunma beklenmeden de durdurma kararı verilebilir. Karar kural olarak teminat karşılığında verilir ve tebliğden itibaren yedi gün içinde bir kez itiraz edilebilir. Aynı sebeplere dayanılarak ikinci kez talep yapılamadığından, zarar ve hukuka aykırılık ilk dilekçede belgeleriyle somutlaştırılmalıdır.
İdari para cezasını peşin indirimle ödemek, cezaya karşı itiraz hakkını ortadan kaldırır mı?
Hayır. Kabahatler Kanunu'na göre idari para cezası ödeme süresi içinde ödenirse yüzde yirmi beş indirim uygulanır ve ödeme yapılması, karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez. Kanununda ayrı süre yoksa ödeme süresi tebliğden itibaren bir aydır; başvuru ise özel kanunda aksi öngörülmedikçe tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine yapılır. Bazı özel kanunlar idare mahkemesini ve farklı süreleri öngördüğünden, cezanın dayandığı kanun kontrol edilmeli ve indirimli ödeme yapılırken başvuru süresi kaçırılmamalıdır.
Kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanan şirketin ortakları da yasaklı sayılır mı?
Ortaklık yapısına bağlıdır. Yasaklanan tüzel kişi şahıs şirketiyse ortaklarının tamamı, sermaye şirketiyse sermayesinin yarısından fazlasına sahip gerçek veya tüzel kişi ortakları hakkında da aynı yasaklama kararı verilir; yasaklananın yarıdan fazla payına sahip olduğu sermaye şirketleri ile ortağı olduğu şahıs şirketleri de kapsama girer. Yasak, fiile göre bir yıldan iki yıla, sözleşme imzalamama hâlinde altı aydan bir yıla kadar sürer ve bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerini kapsar. Karar Resmî Gazete'de yayımla yürürlüğe girdiğinden, idari dava ve yürütmenin durdurulması talebi süratle değerlendirilmelidir.
İdare kamu ihale sözleşmesini feshedip kesin teminatı gelir kaydederse hangi yargı yoluna gidilir?
Sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanan fesih ve kesin teminatın gelir kaydı uyuşmazlıkları kural olarak adli yargıda görülür; Danıştay, ihale sözleşmesi imzalandıktan sonraki uygulama uyuşmazlıklarını adli yargının görev alanında sayar. Fesih ise ihale sürecindeki bir yasak fiilin sözleşmeden sonra tespit edilmesine dayanıyorsa işlem idari işlemdir ve iptali idare mahkemesinden istenir. İdare, aykırılık veya gecikme gerekçesiyle feshetmeden önce en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen bir ihtar göndermek zorundadır. Yanlış yargı yolunda zaman kaybetmemek için feshin dayanağı ilk aşamada doğru nitelendirilmelidir.
Miran Legal, kamu ihalesine hazırlıktan sözleşmenin uygulanmasına kadar hangi aşamalarda destek veriyor?
Kamu ihale hukukunda müvekkillerimizi ihaleye hukuki açıdan hazırlıyor, ihale sürecinde ortaya çıkan anlaşmazlıkları çözüyor ve kamu ihale sözleşmelerini hazırlıyoruz. Yüklenilen işin yapımı sırasında idare ile yaşanan anlaşmazlıkların çözümünde de destek veriyoruz. İdare hukuku alanında idari yaptırım kararlarına karşı idare ve vergi mahkemelerinde temsil, Danıştay nezdinde iptal ve tam yargı davaları ile imar ve iskân işlemlerine karşı itiraz ve davaları yürütüyoruz.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuza ilişkin değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Bağlantılı yayınlar
