Fikri ve Sınai Mülkiyet
Karmaşık Fikri Mülkiyet yasalarında gezinin ve değeri maksimize edin. Miran Legal, yeniliklerinizi ve markalarınızı dünya çapında korur.
Genel bakış
Telif Hakları veya Fikri haklar olarak da bilinen Fikri mülkiyet, bir kişiye veya kuruluşa ait olan fikir ürünüdür. Söz konusu kişi ya da kuruluş, sonradan bunu serbestçe paylaşmayı veya kullanımını belirli biçimlerde kontrol etmeyi tercih edebilir.
Sınaî Mülkiyet ise genel tanımı ile sanayide ve tarımdaki buluşların, yeniliklerin, yeni tasarımların ve özgün çalışmaların ilk uygulayıcıları adına; ticaret alanında üretilen ve satılan malların üzerlerindeki üretici veya satıcısının ayırt edilmesini sağlayacak işaretlerin sahipleri adına tescil edilmesini ve böylece ilk uygulayıcıların ürünü üretme ve satma hakkına belirli bir süre sahip olmalarını sağlayan gayri maddi bir haktır. Sınai Mülkiyet hakları patent, faydalı modeller, marka ve tasarımları kapsamaktadır.
Genel olarak Fikri ve Sınaî Mülkiyet Hakları; eser, marka, buluş sahibinin ticari haklarını koruyan haklardır. Fikri ve Sınai Mülkiyet hakları, bir işletmenin ürünleri, yöntemleri (usulleri), dokümanları, görselleri, kimlik unsurları, sanat eserleri, vb.' ne ilişkin tüm özgün tasarımları ve gizli ya da açık bilgileri (gayri maddi varlıkları) ile ilgili sahip olduğu, kullanma, ürüne dönüştürme, dağıtma, yayma, satma gibi çeşitli mahiyetteki hakları olarak da tanımlamak mümkündür.
Telif hakları, eserin meydana getirilmesiyle kendiliğinden doğar. Bunun için bildirim ya da tescil gibi bir prosedüre ihtiyaç yoktur. Buna karşılık patent, faydalı model, marka ve tasarım gibi sınaî mülkiyet kategorisinde yer alan haklar, Türk Patent Enstitüdü gibi bir idari kurumda tescil ettirilmelidir. Sınai haklar bakımından esas olan tescildir; tescilsiz koruma istisnaidir. Fikri mülkiyet hakları, hukukun diğer alanlarından farklı, kendine özgü (sui generis) niteliklere sahiptir.
Miran Legal olarak, Fikri Ve Sınai Mülkiyet Hukuku kapsamında, ticari marka ve ürünlerin ulusal ve uluslararası düzeyde koruma altına alınması amacıyla;
- Marka, patent, endüstriyel tasarım ve faydalı modellerin ulusal ve uluslararası alanda araştırılması, tescili, korunması ve devri işlemlerinin yapılması,
- Marka, patent, endüstriyel tasarım ve faydalı model hakları ile ilgili danışmanlık hizmeti verilmesi ve uyuşmazlıklardan doğan hukuk ve ceza davalarının yürütülmesi,
- Telif haklarına ilişkin işlemlerin yürütülmesi,
- Ticari sırların kötüye kullanılmasının engellenmesi,
- Lisans sözleşmelerinin hazırlanması ve lisans verme/alma görüşmelerinde danışmanlık hizmeti verilmesi hizmetlerini, yerli ve yabancı müvekkillerimize en güncel şekilde sunmaktayız.
Sıkça Sorulan Sorular
Benzer bir marka başvurusu Bültende yayımlandığında itiraz için ne kadar süremiz var?
Resmî Marka Bülteninde yayımlanan bir başvuruya itiraz, yayım tarihinden itibaren iki ay içinde TÜRKPATENT'e yazılı ve gerekçeli olarak yapılmalıdır. Gerekçeler bu süre içinde sunulmazsa itiraz yapılmamış sayılır; itirazın incelenmesi için ücretin de aynı süre içinde ödenmesi şarttır. İtiraz, başvuru tarihinde en az beş yıldır tescilli bir markaya dayanıyorsa başvuru sahibi, itiraz edenden markayı başvurudan önceki beş yılda Türkiye'de ciddi biçimde kullandığını veya kullanmamak için haklı sebebi olduğunu ispat etmesini isteyebilir; ispat edilemezse itiraz reddedilir. Bu nedenle Bülten düzenli izlenmeli ve kullanım delilleri önceden derlenmelidir.
Beş yıl kullanılmayan rakip markanın iptali artık TÜRKPATENT'ten talep edilebilir mi?
Evet; 10 Ocak 2024'ten itibaren kullanmama nedeniyle marka iptali mahkemeden değil, idari yoldan TÜRKPATENT'ten talep edilmektedir. Tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan Türkiye'de ciddi biçimde kullanılmayan veya kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen marka, ilgili kişinin talebiyle iptal edilir. Beş yıllık süre dolduktan sonra talebe kadar ciddi kullanım başlamışsa talep reddedilir; ancak iptal talebi düşünülerek talepten önceki üç ay içinde başlatılan kullanım dikkate alınmaz. İptal kararı kural olarak talep tarihinden itibaren etkili olduğundan talep gecikmeden sunulmalıdır.
Çalışanların yazdığı yazılımın mali hakları sözleşmede yazmasa da şirkete ait olur mu?
Kural olarak evet; Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na göre işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki mali hakları, sözleşmeden veya işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça işveren kullanır. Bilgisayar programları ve program sonucu doğuracak hazırlık tasarımları da eser olarak korunur. Ancak yazılım işin görülmesiyle bağlantısız olarak ya da bağımsız yüklenici veya danışman tarafından geliştirilmişse bu kural uygulanmaz; hakların yazılı bir sözleşmeyle ve ayrı ayrı gösterilerek devri gerekir. Yatırım ve şirket satışı öncesi incelemelerde sorun yaşanmaması için iş sözleşmelerine açık fikri mülkiyet hükümleri konulmalıdır.
Dış ajansa yaptırılan logo ve tasarımların telif hakları şirkete hangi şekilde devredilir?
Ajans veya serbest tasarımcı işçi olmadığından, logo ve tasarımlar üzerindeki mali haklar kendiliğinden şirkete geçmez; devir yazılı bir sözleşmeyle ve devredilen haklar ayrı ayrı gösterilerek yapılmalıdır. Sözleşmede işleme, çoğaltma, yayma ve umuma iletim hakları ile devrin süresi, yeri ve kapsamı açıkça belirtilmelidir. Dosyaların teslim edilmesi veya bedelin ödenmesi tek başına fikri hakların devri anlamına gelmez; henüz ortaya çıkmamış tasarımlar için devir değil, devir taahhüdü yapılabilir. Logo marka olarak kullanılacaksa devir tamamlandıktan sonra şirket adına marka başvurusu yapılmalıdır.
Ticari sır niteliğindeki müşteri listesini kullanan rakip şirkete karşı ihtiyati tedbir istenebilir mi?
Evet. Üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı biçimde ele geçirip kullanmak ve çalışanları bu sırları ifşaya yöneltmek, Türk Ticaret Kanunu'nda haksız rekabet hâli olarak düzenlenmiştir. Mahkeme, dava açılmadan önce veya dava sırasında mevcut durumun korunması ve haksız rekabetin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verebilir; talep eden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmeli ve gecikmenin ciddi zarar doğuracağını göstermelidir. Dava açılmadan alınan tedbir, uygulanmasının istenmesinden itibaren iki hafta içinde esas dava açılmazsa kendiliğinden kalkar; listenin gizli tutulduğunu gösteren erişim kısıtları ve gizlilik sözleşmeleri önceden belgelenmelidir.
Marka hakkına tecavüz davasında tazminat, ihlal edenin elde ettiği kazanca göre hesaplanabilir mi?
Evet; Sınai Mülkiyet Kanunu, hak sahibinin yoksun kalınan kazancını kendi seçeceği üç yöntemden biriyle hesaplamasına izin verir: ihlal olmasaydı elde edeceği muhtemel gelir, tecavüz edenin elde ettiği net kazanç veya hakkı lisansla kullansaydı ödemesi gereken lisans bedeli. Hesaplamada markanın ekonomik önemi, mevcut lisansların sayısı, süresi ve türü ile ihlalin niteliği ve boyutu dikkate alınır. Mahkeme, ürüne talebin oluşmasında markanın belirleyici olduğu kanısına varırsa ilk iki yöntemde hakkaniyete uygun bir ek pay da ekler. Seçim yapılmadan önce ihlal edenin satış ve kâr verilerine erişim imkânı değerlendirilmelidir.
Miran Legal, marka ve patentlerin yurt içi ve yurt dışı tescilinden lisans görüşmelerine kadar ne yapıyor?
Marka, patent, endüstriyel tasarım ve faydalı modellerin ulusal ve uluslararası düzeyde araştırılması, tescili, korunması ve devri işlemlerini yürütüyoruz. Bu haklarla ilgili danışmanlık veriyor, uyuşmazlıklardan doğan hukuk ve ceza davalarını takip ediyoruz. Telif haklarına ilişkin işlemleri yürütüyor, ticari sırların kötüye kullanılmasını engellemeye yönelik çalışıyoruz. Lisans sözleşmelerini hazırlıyor, lisans verme ve alma görüşmelerinde yerli ve yabancı müvekkillerimize danışmanlık sunuyoruz.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuza ilişkin değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Bağlantılı yayınlar
